Tuy nhiên, trong thực tế tại nhiều doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp  vừa và nhỏ hoặc doanh nghiệp phát triển nhanh trong lĩnh vực kỹ thuật, xây dựng và  công nghiệp, quản trị doanh nghiệp thường bị xem nhẹ so với hoạt động kinh doanh và  tài chính. Không ít doanh nghiệp tập trung vào doanh thu, lợi nhuận, dòng tiền hoặc mở 

rộng thị trường nhưng chưa xây dựng được hệ thống quản trị đồng bộ, dẫn đến tình trạng  tăng trưởng thiếu bền vững, khó kiểm soát rủi ro và dễ phát sinh mâu thuẫn trong quá  trình vận hành. 

Theo các Nguyên tắc Quản trị Công ty của G20/OECD, mục tiêu của quản trị doanh  nghiệp là xây dựng môi trường dựa trên tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và kiểm  soát hiệu quả nhằm thúc đẩy tăng trưởng bền vững và ổn định tài chính. Điều này cho  thấy quản trị doanh nghiệp và quản trị tài chính không phải là hai hoạt động tách biệt mà  phải luôn vận hành song song như hai trụ cột của một tổ chức phát triển chuyên nghiệp. 

1. Quản trị doanh nghiệp là nền tảng của sự vận hành 

Quản trị doanh nghiệp không đơn thuần là việc ban hành quy chế, nội quy hay phân công  chức năng giữa các phòng ban. Bản chất của quản trị là xây dựng một hệ thống vận hành  minh bạch, rõ trách nhiệm, có cơ chế kiểm soát và có khả năng duy trì sự ổn định ngay cả khi doanh nghiệp mở rộng quy mô. 

Một doanh nghiệp có quản trị tốt sẽ xác định rõ: 

• Vai trò và trách nhiệm của từng bộ phận. 
• Quy trình kiểm soát công việc. 
• Hệ thống phê duyệt và phân quyền. 
• Cơ chế giám sát nội bộ. 
• Tiêu chuẩn đạo đức và văn hóa doanh nghiệp. 
• Phương pháp quản trị rủi ro. 

Đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng, cơ điện và công nghiệp – nơi các dự án có giá trị lớn,  thời gian triển khai dài và liên quan đến nhiều nhà cung cấp, nhà thầu phụ, nhân sự kỹ thuật – việc thiếu quản trị rất dễ dẫn đến thất thoát, chậm tiến độ, phát sinh chi phí và mất  kiểm soát chất lượng.

Nhiều doanh nghiệp có thể tăng trưởng doanh thu nhanh trong giai đoạn đầu nhưng nếu  không có nền tảng quản trị phù hợp thì càng phát triển càng dễ rơi vào trạng thái vận  hành rối loạn. Đây là vấn đề phổ biến ở nhiều doanh nghiệp đang mở rộng quy mô nhưng  chưa chuẩn hóa hệ thống quản trị. 

Theo IFC và OECD, quản trị doanh nghiệp tốt giúp nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm  giải trình và tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn. 

2. Quản trị tài chính là “hệ thần kinh” của doanh nghiệp 

Nếu quản trị doanh nghiệp là bộ khung vận hành thì quản trị tài chính chính là hệ thần  kinh và dòng máu nuôi sống toàn bộ tổ chức. 

Một doanh nghiệp có doanh thu lớn chưa chắc là doanh nghiệp khỏe mạnh nếu: • Dòng tiền mất cân đối. 

• Công nợ khó kiểm soát. 
• Giá vốn không được theo dõi chính xác. 
• Không đánh giá được hiệu quả từng dự án. 
• Không kiểm soát được rủi ro tài chính. 

Trong ngành xây dựng và công nghiệp, bài toán tài chính càng trở nên quan trọng bởi chu  kỳ thanh toán dài, vốn lưu động lớn và áp lực dòng tiền liên tục. Nhiều doanh nghiệp có  thể đạt doanh thu cao nhưng vẫn thiếu dòng tiền để vận hành do quản trị tài chính chưa  hiệu quả. 

Quản trị tài chính hiện đại không chỉ là ghi nhận kế toán hay làm báo cáo thuế mà phải  bao gồm: 

• Quản trị dòng tiền. 
• Phân tích hiệu quả đầu tư. 
• Kiểm soát chi phí. 
• Quản trị công nợ. 
• Dự báo tài chính. 
• Đánh giá rủi ro tài chính. 
• Xây dựng chiến lược vốn và đầu tư dài hạn. 

Một doanh nghiệp có quản trị tài chính tốt sẽ chủ động hơn trong đầu tư, mở rộng và xử lý khủng hoảng. Ngược lại, nếu thiếu kiểm soát tài chính, doanh nghiệp rất dễ rơi vào  trạng thái tăng trưởng “ảo”, lợi nhuận không phản ánh đúng hiệu quả thực tế. 

3. Vì sao quản trị doanh nghiệp phải đi song song với quản trị tài chính?

Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp chỉ chú trọng một trong hai yếu tố: 

• Có doanh nghiệp quản trị tài chính khá tốt nhưng vận hành nội bộ thiếu đồng bộ,  thiếu kiểm soát trách nhiệm.
• Có doanh nghiệp tổ chức bộ máy tương đối đầy đủ nhưng thiếu kỷ luật tài chính  và không kiểm soát được dòng tiền. 

Cả hai trường hợp đều dẫn đến rủi ro lớn trong dài hạn. 

Quản trị doanh nghiệp và quản trị tài chính có mối liên hệ trực tiếp với nhau: 

• Quản trị doanh nghiệp tạo ra cơ chế kiểm soát để bảo vệ tài sản và nguồn lực tài  chính. 
• Quản trị tài chính cung cấp dữ liệu và cơ sở để lãnh đạo đưa ra quyết định quản trị chính xác. 
• Một hệ thống phân quyền tốt sẽ giúp kiểm soát rủi ro tài chính. 
• Một hệ thống tài chính minh bạch sẽ giúp quản trị doanh nghiệp hiệu quả hơn. Nói cách khác, nếu doanh nghiệp là một công trình thì: 
• Quản trị doanh nghiệp là kết cấu. 
• Quản trị tài chính là hệ vận hành bên trong. 

Thiếu một trong hai, doanh nghiệp khó có thể phát triển bền vững. 

Theo các tiêu chuẩn quản trị hiện đại của OECD và IFC, tính minh bạch tài chính, trách  nhiệm của hội đồng quản trị, kiểm soát nội bộ và công bố thông tin là các yếu tố cốt lõi  trong hệ thống quản trị doanh nghiệp hiện đại. 

4. Quản trị tốt giúp doanh nghiệp phát triển bền vững 

Trong giai đoạn hiện nay, doanh nghiệp không còn cạnh tranh đơn thuần bằng giá bán  hay quy mô mà cạnh tranh bằng: 

• Khả năng quản trị. 
• Năng lực kiểm soát rủi ro. 
• Mức độ minh bạch. 
• Tính bền vững. 
• Uy tín với đối tác và nhà đầu tư. 

Các doanh nghiệp có hệ thống quản trị tốt thường: 

• Dễ tiếp cận vốn hơn. 
• Thu hút nhân sự tốt hơn. 
• Kiểm soát rủi ro hiệu quả hơn. 
• Dễ mở rộng quy mô hơn. 
• Có khả năng tồn tại lâu dài hơn. 

Đặc biệt trong xu hướng ESG, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn, quản trị doanh  nghiệp đang trở thành yêu cầu bắt buộc thay vì lựa chọn. Nhiều tổ chức tài chính, quỹ

đầu tư và đối tác quốc tế hiện đánh giá rất cao năng lực quản trị trước khi quyết định hợp  tác hoặc đầu tư. 

PwC cho rằng việc tích hợp yếu tố bền vững và ESG vào quản trị doanh nghiệp sẽ giúp  doanh nghiệp nâng cao giá trị dài hạn và khả năng cạnh tranh trong tương lai. 

5. Góc nhìn thực tế đối với doanh nghiệp kỹ thuật và công nghiệp 

Đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cơ điện, công nghiệp, xây dựng hoặc  chuyển giao công nghệ, quản trị không chỉ nằm trên giấy tờ mà phải được thể hiện trong  từng hoạt động thực tế: 

• Kiểm soát vật tư. 
• Kiểm soát khối lượng thi công. 
• Quản lý nhân sự công trường. 
• Kiểm soát an toàn lao động. 
• Quản trị hồ sơ kỹ thuật. 
• Kiểm soát tiến độ và chất lượng. 
• Kiểm soát dòng tiền dự án. 

Một doanh nghiệp kỹ thuật có thể sở hữu đội ngũ chuyên môn rất giỏi nhưng nếu không  xây dựng được hệ thống quản trị thì vẫn dễ gặp khó khăn khi mở rộng quy mô. 

Ngược lại, doanh nghiệp có quản trị tốt sẽ: 

• Chuẩn hóa quy trình. 
• Giảm phụ thuộc vào cá nhân. 
• Tăng khả năng phối hợp nội bộ. 
• Tối ưu chi phí vận hành. 
• Tạo nền tảng để phát triển lâu dài. 

Trong bối cảnh xu hướng chuyển đổi xanh và công nghệ xanh ngày càng phát triển,  doanh nghiệp muốn tham gia vào các dự án lớn hoặc chuỗi cung ứng quốc tế bắt buộc  phải nâng cấp năng lực quản trị theo hướng minh bạch, chuyên nghiệp và bền vững hơn. 

6. Kết luận 

Quản trị doanh nghiệp và quản trị tài chính là hai yếu tố không thể tách rời trong quá  trình phát triển của một doanh nghiệp hiện đại. Nếu quản trị doanh nghiệp tạo ra nền tảng  vận hành thì quản trị tài chính giúp duy trì sự ổn định và định hướng tăng trưởng bền  vững. 

Trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động, cạnh tranh ngày càng cao và các tiêu chuẩn quốc  tế liên tục thay đổi, doanh nghiệp muốn tồn tại lâu dài không thể chỉ tập trung vào doanh  thu hay lợi nhuận ngắn hạn mà cần xây dựng hệ thống quản trị bài bản, minh bạch và  hiệu quả.

Một doanh nghiệp mạnh không chỉ là doanh nghiệp có doanh số lớn, mà là doanh nghiệp: • Có hệ thống vận hành rõ ràng. 

• Có khả năng kiểm soát rủi ro. 
• Có nền tảng tài chính lành mạnh. 
• Có chiến lược phát triển dài hạn. 
• Và có đủ năng lực để phát triển bền vững trong tương lai. 

Đó cũng chính là con đường tất yếu để các doanh nghiệp Việt Nam từng bước nâng cao  năng lực cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và thích ứng với xu  hướng chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và Net Zero trong những thập kỷ tới.